یائسگی

یائسگی - میترانیتا

یائسگی چیست؟

یائسگی که به آن «تغییر زندگی» نیز می‏‌گویند در واقع پایان قاعدگی است. بدین معنی که تولید ماهیانه تخمک در تخمدان زنان متوقف می‌‏شود. زن دیگر عادت ماهانه نمی‌‏شود و نمی‌‏تواند بچه‌‏دار شود.
یائسگی در سن خاصی یا دوره زمانی ثابتی اتفاق نمی‏‌افتد و علائم روحی و جسمی مختلفی دارد. ممکن است یائسگی برای برخی زنان اضطراب‌آور باشد، در حالی که بعضی زنان بدون هیچ مشکلی به این مرحله از زندگی خود وارد می‌‏شوند. به طور متوسط، زنان حوالی یائسگی را در حدود سن ۴۶ سالگی و با میانگین ۵ سال تا پایان قاعدگی شروع می‏‌کنند. پس از گذشت یک سال بدون قاعدگی، زن یائسه شده است.
هنگامی که به یائسگی می‌‏رسید گاهی پیش می‌آید که قاعدگی به طور ناگهانی متوقف ‏شود. با این وجود، احتمال دارد که در این دوران، عادت ماهانه شما پیوسته نباشد و پیش از اینکه برای همیشه قطع شود، بین هر دو عادت ماهانه، فاصله‏‌ای طولانی وجود داشته باشد.

باید دانست که یائسگی بخشی طبیعی از فرایند پا به سن گذاشتن است. معمولاً برای یائسگی نیازی به درمان نیست مگر اینکه علائم یائسگی برای شما دردسرساز باشند. با این حال هر چه درباره یائسگی بیشتر بدانید، بیشتر برای آنچه رخ خواهد داد، آمادگی خواهید داشت. آگاهی از تغییرات جسمی و روحی در این دوره مهم از زندگی شما، به شما کمک می‌کند بدون ترس و نگرانی به آنها توجه کنید و زندگی سالم‌تری داشته باشید.

دلایل یائسگی

هر زن با تعداد مشخصی تخمک به دنیا می‏‌آید که در تخمدان او ذخیره شده است. تخمدان نیز هورمون‏‌های استروژن و پروژسترون تولید می‏‌کند تا فرایند قاعدگی و تخمک‏‌گذاری را تنظیم کند. یائسگی هنگامی اتفاق می‌‏افتد که تخمدان‏‌ها دیگر هر ماه تخمک آزاد نمی‏‌کنند و قاعدگی برای همیشه متوقف می‌‏شود.
یائسگی به دلیل برداشتن تخمدان‏‌ها با جراحی، شیمی‌‏درمانی یا پرتودرمانی شکم یا لگن خاصره نیز اتفاق می‌‏افتد.

علائم یائسگی

تأثیر یائسگی بر هر زنی متفاوت است. بعضی از زنان هیچ‌گونه علامت یائسگی ندارند ولی برخی دیگر تغییراتی در زندگی خود حس می‏‌کنند. نمی‌‏توان با اطمینان گفت که این دست تغییرات مربوط به سن هستند یا یائسگی. یا اینکه در نتیجه هر دو عامل سن و یائسگی هستند.
بعضی از تغییراتی که ممکن است در سال‏‌های یائسگی شروع شوند از این قرارند.

۱. عادت ماهانه نامنظم: تعداد دفعات عادت ماهانه کمتر یا بیشتر می‌‏شود، تعداد روزهای عادت ماهانه کمتر یا بیشتر می‌‏شود و ممکن است خون‌ریزی ماهیانه کم یا زیاد باشد. فکر نکنید که پس از چند بار پریود نشدن، وارد مرحله تغییر به یائسگی شده‌‏اید. ابتدا با پزشک خود مشورت کنید تا ببینید باردار هستید یا خیر. حتی ممکن است عقب افتادن قاعدگی دلایل پزشکی دیگری دشته باشد. علاوه بر این، اگر به مدت یک سال پریود نشدید و لکه‏‌بینی داشتید حتماً به پزشک مراجعه کنید. لکه‌بینی ممکن است به دلیل سرطان یا بیماری‏‌های دیگر باشد.

۲. گُرگرفتگی: گُر گرفتگی همان احساس ناگهانی گرما در قسمت بالایی بدن است. صورت و گردن شما قرمز می‌‏شود. لکه‌‏هایی قرمز رنگ بر سینه، کمر و بازوهای شما ظاهر می‌‏شود. هنگام گر گرفتن به شدت عرق می‌‏کنید و پس از آن می‏‌لرزید.

۳. مشکلات خواب: خوابیدن در شب برای شما مشکل می‏‌شود. ممکن است تعریق شبانه داشته باشید. باید بدانید که گُرگرفتن هنگام خواب باعث عرق کردن می‏‌شود. ممکن است در طی روز نیز احساس خستگی کنید.

۴. مشکلات واژنی و ادراری: ممکن است مشکلات واژینال یا مشکلات ادراری در زمان یائسگی شروع شوند یا اینکه این‌گونه مشکلات افزایش یابند. به دلیل این که سطح هورمون استروژن کاهش می‌‏یابد، دیواره واژن خشک و نازک می‌‏شود. استروژن به سلامت مثانه و مجرای ادرار نیز کمک می‏‌کند. با وجود استروژن کمتر، نزدیکی مشکل‏‌تر می‏‌شود. ممکن است بیشتر به عفونت واژینال یا عفونت مجرای ادراری دچار شوید. بعضی زنان نمی‏‌توانند ادرار خود را تا لحظه‏‌ای که به دستشویی می‏‌رسند نگه دارند (که به آن بی‏‌اختیاری ادراری می‏‌گویند). هنگام عطسه، سرفه یا خندیدن ممکن است ادرار آنها نشت کند (که به آن بی‌‏اختیاری ادراری استرسی می‏‌گویند).

۵. نوسانات روحی: ممکن است نوسانات روحی داشته باشید، بداخلاق شوید یا بدون دلیل گریه کنید. اگر پیش از عادت ماهانه نوسانات روحی داشته‏‌اید یا در صورتی که بعد از زایمان افسردگی گرفته‏‌اید، ممکن است در زمان یائسگی نیز این مشکلات را داشته باشید. نوسانات روحی در این زمان ممکن است به دلیل فشار عصبی، تغییرات خانوادگی یا احساس خستگی باشد. نوسانات روحی مانند افسردگی نیست.

۶. تغییر احساسات درباره رابطه جنسی: بعضی زنان پس از یائسگی کمتر از نظر جنسی تحریک می‏‌شوند، در حالی که برخی از زنان بعد از یائسگی میل جنسی بهتری دارند. بعضی از زنان کمتر به رابطه جنسی علاقه نشان می‌دهند زیرا نزدیکی از نظر جسمی آنها را آزار می‏‌دهد.

۷. پوکی استخوان: بدن ما دائماً استخوان‌‏های پیر را از بین می‌‏برد و استخوان‏‌های سالم را جایگزین آنها می‏‌کند. استروژن کمک می‌کند از دست دادن استخوان کنترل شود و کم شدن استروژن در زمان یائسگی موجب می‌‏شود که زنان استخوان بیشتری از دست بدهند. به مرور زمان، استخوان‏‌ها ضعیف شده و به راحتی می‏‌شکنند. به این بیماری پوکی استخوان می‏گویند. با دکتر خود مشورت کنید تا متوجه شوید نیازی به انجام تست سنجش تراکم استخوان دارید یا خیر. پزشک می‌‏تواند روش‏‌هایی برای جلوگیری از پوکی استخوان یا درمان آن پیشنهاد کند.

۸. بیماری‏‌های قلبی: بعد از یائسگی، احتمال بیشتری وجود دارد که زنان به بیماری‏های قلبی مبتلا شوند. ممکن است تغییرات سطح استروژن بخشی از دلیل بروز بیماری‌های قلبی در زنان باشد. ولی باید توجه داشت این گونه مشکلات خود بخشی از تأثیرات بالا رفتن سن است. با بالا رفتن سن ممکن است اضافه وزن پیدا کنید و دچار مشکلات دیگری مثل فشار خون بالا نیز شوید. این مشکلات خطر بیماری قلبی را افزایش می‏دهد. فشار خون و سطح تری‏گلیسرید، قند خون، لیپوپروتئین کم چگال (موسوم به کلسترول بد، ال‌دی‌ال یا LDL)، لیپوپروتئین پرچگال (موسوم به کلسترول خوب، اچ‌دی‌ال یا HDL) و کلسترول را به طور منظم چک کنید. با پزشک خود درباره کارهایی که باید برای جلوگیری از مشکلات قلبی انجام دهید مشورت کنید.

۹. سایر تغییرات: ممکن است فراموشکار شوید یا تمرکز نداشته باشید. کمر شما بزرگ‌تر می‏‌شود. پوست شما نازک می‌‏شود. عضلات شما کم شده و اضافه وزن پیدا می‌‏کنید. مفاصل و عضلات شما می‏گ‌یرند و درد زیادی در آنها احساس می‌کنید. متخصصان نمی‏‌دانند این تغییرات به دلیل پایین بودن میزان استروژن در زمان یائسگی به وجود می‌‏آید یا اینکه این مشکلات در نتیجه افزایش سن هستند.

مراجعه به پزشک

در صورتی که علائم یائسگی برای شما آزاردهنده است باید به پزشک مراجعه کنید.
اگرچه هیچ آزمایش خاصی برای تشخیص یائسگی وجود ندارد، گاهی آزمایش خون برای اندازه‌‏گیری سطح هورمون محرکه فولیکولی (FSH) تجویز می‏‌شود.

درمان یائسگی

برای اکثر زنان لازم نیست درمانی برای یائسگی انجام شود. با این وجود چنانچه علائم یائسگی شما شدید باشد و زندگی روزمره شما را مختل کند، درمان‏‌های موجود برای شما انجام می‌شوند.
هورمون درمانی جایگزین یکی از درمان‏‌های اصلی برای یائسگی است. این درمان با جایگزینی استروژن به بهبود علائم یائسگی کمک می‏‌کند. این نوع درمان به صورت قرص، کرم، ژل، چسب پوستی یا کاشت موجود است.

اقدامات شخصی

تغییرات بدن در سال‏‌های نزدیک به یائسگی احتمال ابتلا به بعضی بیماری‌‏ها را افزایش می‌‏دهد. سطح کم استروژن و سایر تغییرات مربوط به بالا رفتن سن (مانند افزایش وزن) احتمال ابتلا به بیماری‏‌های قلبی، سکته و پوکی استخوان را افزایش می‏‌دهد.

می‌‏توانید کارهای زیادی انجام دهید تا سلامت خود را در سال‏‌های نزدیک به یائسگی حفظ کنید:

• غذای خوب بخورید. چند نکته را همواره به یاد داشته باشید:

 افراد مسن‌‏تر به مواد مغذی ولی کالری کمتری نیاز دارند. مطمئن شوید که رژیم غذایی مناسبی دارید.‌

 زنانی که بیش از ۵۰ سال سن دارند به ۲/۴ میکروگرم ویتامین ب ۱۲ و ۱/۵ میکروگرم ویتامین ب ۶ در روز نیاز دارند. در صورت نیاز به مکمل‌‏های ویتامین به پزشک خود مراجعه کنید.

 بعد از یائسگی، باید کلسیم بدن زنان افزایش یابد تا سلامت استخوان‌‏ها حفظ شود. زنان ۵۱ ساله و مسن‏‌تر باید ۱۲۰۰ میلی‌‏گرم کلسیم در روز مصرف کنند. مصرف ویتامین D نیز برای سلامت استخوان‌‏ها ضروری است. زنان ۵۱ تا ۷۰ ساله باید ۶۰۰ واحد بین‌‏المللی ویتامین D در روز مصرف کنند. زنان ۷۱ ساله و مسن‌‏تر باید ۸۰۰ واحد بین‏‌المللی ویتامین D در روز مصرف کنند.

 زنانی که یائسگی را پشت سر گذاشته‌اند و هنوز خونریزی واژنی دارند به این دلیل که هورمون درمانی یائسگی انجام داده‌‏اند، به آهن بیشتری نیاز دارند.

• فعال باشید. ورزش می‏‌تواند به استخوان‌‏ها، قلب و وضعیت روحی شما کمک کند و مزایای بسیاری برای شما دارد. با پزشک خود درباره فعالیت‏‌هایی که برای شما مناسب است مشورت کنید. برخی از کارهایی که می‏‌توانید انجام دهید:

 هر هفته حداقل ۲ ساعت و ۳۰ دقیقه ایروبیک جسمانی سبک یا ۱ ساعت و ۲۰ دقیقه ایروبیک سخت یا ترکیبی از هر دو انجام دهید.

 دو روز در هفته ورزش کنید تا عضلات شما قوی شود.

• سیگار را ترک کنید. سیگار کشیدن به شیوه‌های مختلفی به سلامتی شما آسیب می‌رساند. کشیدن سیگار به استخوان شما صدمه می‏زند. از افراد سیگاری دوری کنید تا دود سیگار آنها به شما آسیب نزند و بتوانید سیگار را ترک کنید.

• سلامت اندام‏‌های زنانه خود را حفظ کنید. هنوز هم به آزمایش‌‏هایی مثل بررسی لگن خاصره بعد از یائسگی نیاز دارید. تقریباً تمام زنان باید هر سه سال یک بار آزمایش پاپ اسمیر انجام دهند. ممکن است بسته به سابقه پزشکی شما به تعداد بیشتری تست پاپ اسمیر نیاز داشته باشید. بنابراین پزشک شما درباره فواصل زمانی مناسب بین تست‌های پپ اسمیر برای شما تصمیم خواهد گرفت. از پزشک خود درباره تعداد دفعات مورد نیاز انجام ماموگرافی (عکسبرداری با اشعه ایکس از پستان‌‏ها) نیز بپرسید. علاوه بر پزشک زنان، پزشک متخصص داخلی یا پزشک خانواده نیز می‏‌تواند بررسی‏‌های مربوط به زنان را نیز انجام دهد. افزون بر این، ممکن است برای مشکلات خاصی نیاز به مراجعه به پزشک داشته باشید، مثلاً مراجعه به اورولوژیست برای بی‌‏اختیاری ادرار.

• از پزشک خود درباره مصون‏‌سازی و آزمایش‌‏های لازم بپرسید. درباره فشار خون، تست سنجش تراکم استخوان و سایر آزمایش‌‏های لازم هم مشورت کنید. درباره سرماخوردگی و سایر بیماری‌‏ها نیز بپرسید.

تهیه و ترجمه توسط تیم تولید محتوای میترانیتا

دیدگاهتان را بنویسید